معرفی آزمایشگاه رفرانس بیماریها

 

 

mailرسالت

mailبیانیه ماموریت

mailاهداف برنامه عملیاتی سال جاری

mailاعضای واحد

mailبرنامه استراتژیک واحد یا برنامه های بلند مدت

 

رسالت:

 آزمايشگاه رفرانس بیماریها به عنوان يکي از عناصر نظام مراقبت از اهميت ويژه اي برخوردار بوده وبا هدف دسترسي آحاد جامعه به خدمات آزمايشگاهي با کيفيت مطلوب ونيز افزايش توان در پاسخگويي به نيازهاي حوزه بهداشت ودرراستاي استفاده بهينه از منابع، امکانات، جلوگيري از انجام فعاليت هاي موازي با بخش خصوصی و اتلاف سرمايه هاي استانیتشكيل مي گردد و ملزم به کسب توانمندي درجهت راهبري و ارائه خدمات مورد نياز نظام سلامت با تاکيد ويژه بر پشتيبانی مورد نياز نظام بيماري هاي تحت مراقبت در راستاي الويت هاي تعيين شده در برنامه هاي بهداشتي کشور، انتظارات والويت هاي تعيين شده توسط مرکز مديريت بيماريها ونيزالويت هاي تعيين شده دانشگاه بر اساس بيماريهاي بومي ومنطقه اي(هماهنگ شده با مرکزمديريت بيماري هاي وزارت متبوع وآزمايشگاه مرجع سلامت) می باشند.همچنين آزمايشگاه رفرانس بیماریها توانمندي انطباق با برنامه هاي جديد نظام سلامت را در حيطه آزمايشگاهي مربوط به هربيماري دارا می باشد.

—در صورت آندميک بودن يک بيماري ويا اپيدمي شدن آن در استان، به طوري که از نظر سيستم بهداشتي يک الويت باشد، آزمايشگاه رفرانس بیماریها از كيفيت عملكرد در مورد انجام برنامه هاي مذكور ويا طرح هاي كشوري آتي در زمينه بيماري هاي تحت مراقبت واگير وغير واگير اطمينان حاصل می نمايد.

 

بیانیه ماموریت:

آزمايشگاه رفرانس بیماریها برنامه ريزي لازم در جهت ايجاد توانمندي در زمينه فعاليت هاي مشترك و در راستاي مديريت بيماري هاي تحت مراقبت (واگير وغيرواگير)، آزمايشگاه موادمخدر، آزمايشگاه بهداشت محيط وحرفه اي واجراي برنامه ايمني را دارا می باشد:

- در راستاي سياست ارتقاء نظام مديريت آزمايشگاههاي سلامت وهدف ارتقاء نظام جامع و سطح‌بندي خدمات آزمايشگاهي، آزمايشگاه رفرانس بیماریها  اقدام به طراحي برنامه سطح بندي منطبق بر طرح هاي گروه توسعه شبكه وارتقاء سلامت نموده است كه از وظايف مهم ما اجرا ونظارت بر برنامه سطح بندي ، نظام ارجاع و برنامه پزشک خانواده وبيمه روستايي در آزمايشگاههاي بهداشتي تحت پوشش مي باشد كه بر اساس ابلاغ نظام سطح بندي شبكه آزمايشگاههاي بهداشتي انجام پذيرد. در اين راستا، همكاري آزمايشگاه رفرانس بیماریها با آزمايشگاههاي بهداشتي وساير مراكز مربوطه در حيطه شرح وظايف تعيين شده، جهت استقرار استانداردهاي مربوط به فضاي كاري، كاركنان، دامنه فعاليت ها و تجهيزات در سطوح مختلف طبق دستورعمل سطح بندي شبكه آزمايشگاههاي بهداشتي الزامي است.

- در تمامي زمينه ها استقرار سيستم مديريت كيفيت در بخش هاي مختلف آزمايشگاه رفرانس بیماریها طبق آموزش هاي ارائه شده توسط اداره مديريت تضمين كيفيت آزمايشگاه مرجع سلامت مانند رعايت دستور عملهای فنی استاندارد، اجراي برنامه کنترل کيفيت داخلي، رعايت استانداردهاي مربوط به فضا، استانداردهاي مربوط به كاركنان وآموزش آنها، استانداردهاي مربوط به اجراي برنامه ايمنی، تعمير، نگهداري وكاليبراسيون تجهيزات وغيره به عنوان الگوي اجرايي جهت آزمايشگاههاي تحت پوشش دانشگاه الزامي است.

-همكاري با آزمايشگاههاي بهداشتي در زمينه مميزي وپايش فرآيند نمونه گيري شامل استفاده از ظروف استاندارد، تهيه محيط هاي نگهدارنده در صورت لزوم، روش استاندارد انتقال نمونه هاي عفوني وغيره دركليه سطوح شامل سطح نمونه گيري ونيزساير سطوح سطح بندي طبق دستورعمل مربوطه ضروري است.

-همكاري با آزمايشگاههاي بهداشتي در برنامه مميزي وپايش آزمايشگاههاي بهداشتي در قالب تيم مميزي با استفاده از چك ليست هاي تدوين شده موجود در زمينه استقرار سيستم مديريت كيفيت ونيز هر ۶ ماه يك بار مطابق چك ليست هاي مربوط به بيماري هاي تحت مراقبت واگير، غيرواگير، آزمايشگاه مواد مخدر وغيره الزامي است. همچنين مشکلات موجود در چک ليست ها استخراج و برمبناي گزارش تهيه شده، راهكارهاي پيشنهادي ارائه وانجام اقدامات اصلاحی ويا پيشگيرانه لازم پي گيري می شود. 

- مديريت برنامه ارزيابي خارجي کيفيت در سطح منطقه، تحت نظارت آزمايشگاه رفرانس بیماریها وآزمايشگاه مرجع كشوري بيماري مورد نظراز شرح وظايف این آزمايشگاه مي باشد كه طبق برنامه زمان بندي تعيين شده، الويت بنديبيماري هاي بومي ومنطقه اي و نيزنيازسنجي انجام شده برمبناي اجراي برنامه مميزي وپايش ونيز ساير برنامه ها در آزمايشگاههاي تحت پوشش  در زمينه بيماري هاي تحت مراقبت واگير، غير واگير، مواد مخدر وغيره در سطح منطقه برنامه ريزي و انجام مي شود و در صورت وجود مشكلات راهكارهاي پيشنهادي ارائه وانجام اقدامات اصلاحی ويا پيشگيرانه لازم پي گيري مي شود.

-همكاري با آزمايشگاههاي بهداشتي در قالب تيم آموزشي مدرسين جهت برگزاري كارگاهها و دوره هاي آموزشي كه طبق برنامه نياز سنجي آموزشي انجام شده ونيز مطابق سرفصل هاي مربوط به هربيماري ويا موضوعاتي كه توسط آزمايشگاه مرجع سلامت با همكاري مركز مديريت بيماري ها، دفتر سلامت روان، اعتياد واجتماعي، مركز سلامت محيط وكار وكميته هاي فني مربوطه وغيره تعيين شده، انجام مي پذيرد. برنامه حداقل به طور ساليانه جهت آزمايشگاههاي بهداشتي كه تعداد آنها برحسب نوع بيماري متفاوت بوده، اجرا شده وممكن است طيف وسيعي شامل سطح نمونه گيري تا مركز بهداشت شهرستان را شامل شود. همچنين اين كاركنان بايد خود در دوره هاي آموزشي مربوطه كه از طرف آزمايشگاه مرجع سلامت وساير مراكز مربوطه تشكيل مي شود، شركت نمايند.

 

هدف کلی :

دسترسی عادلانه و همگانی به خدمات سلامت با کیفیت.

 

اهداف کمی :

- ارتقاء کیفیت خدمات ازمایشگاهی به میزان ۹۵درصد تا پایان برنامه ششم.

-افزایش پوشش خدمات ادغام یافته سلامت گروه های سنی به ویژه میانسالان به میزان ۹۰درصد تا پایان برنامه ششم.

-بهره مندی ۱۰درصدی سالانه جمعیت تحت پوشش از مراقبت های اولیه سلامت تا پایان برنامه ششم.

برنامه استراتژیک گروه یا برنامه های بلند مدت :

در راستاي سياست ارتقاء نظام پيش‌گيري، کنترل، حذف و ريشه‌کني بيماري‌هاي واگير و نيز سياست ارتقاء نظام غربال‌گري، پايش و مديريت بيماري‌هاي غير واگير و خاص مركز مديريت بيماري هاي وزارت متبوع، از وظايف بسيار مهم آزمايشگاه رفرانس بیماریها ، ارتقاء كيفيت عملکرد آزمايشگاههاي بهداشتي در زمينه مديريت بيماري هاي تحت مراقبت واگير وغيرواگير به شرح ذيل مي باشد.

۱-فعاليت به عنوان آزمايشگاه ارجاع جهت بيماريهاي تحت مراقبت واگير و ارائه خدمات از طريق ايجاد توانمندي، انجام و مديريت آزمايشهاي مرتبط با اين بيماری ها

نحوه انجام و مديريت بيماري هاي تحت مراقبت واگير به شرح ذيل مي باشد:

 

عفونت هاي باكتريايي :

بيماري سل :

-توانمنديانجام آزمايش ديد مستقيم

- بازبيني گسترش هاي دريافتي از آزمايشگاه سطح ۳ (۱۰ % گسترش هاي منفي و كليه گسترش هاي مثبت )

-كليه آزمايشگاههاي كشت ،آنتي بيوگرام ويا آزمايشگاههاي مولكولي سل مستقر در سطح دانشگاه  بايد تحت نظر این آزمايشگاه فعاليت نمايند.

التور :

-انجام روشهای تاييدی در موارد مشکوک که مراکز قادر به تشخيص آن نبوده ويا انجام آزمايشهای تخصصی که مرکز بهداشت شهرستان( سطح ۳ ) قادر به انجام آن نمی باشند، شاملتاييد تشخيص با استفاده از آنتي سرمهاي معتبر تاييد شده ونيز آنتي سرم O۱۳۹

-دريافت ۵ نمونه اول تشخيص داده شده از مركز بهداشت شهرستانوانجام آزمايشات مربوطه جهت تشخيص و تاييد تشخيص

-ارسال ۵ نمونه اول تاييد شده توسط این آزمايشگاه به آزمايشگاه مرجع كشوري بيماري التورجهت تاييد تشخيص

بيماريهاي منتقله از آب و غذا شامل شيگلوز، سالمونلوز، اشريشيا كلي پاتوژن،Coli O157 H7  E.‎و..... :

-انجام روش هاي تشخيصي وتاييد تشخيص در مورد۱۰% نمونه هاي تشخيص داده شده دريافتي از مركز بهداشت شهرستان در مورد باكتري هاي فوق

-ارسال ۵% نمونه ها در مورد باكتريهاي فوق از این آزمايشگاه به آزمايشگاه همكاردانشكده بهداشت دانشگاه علوم پزشكي تهران وآزمايشگاه مرجع كشوري اشريشيا كلي واقع در انستيتو پاستور ايران

مسموميت غذائي ناشي از توكسين  استافيلوکوک و ... :

-مديريت ارسال نمونه به آزمايشگاه مرجع منطقه اي ويا آزمايشگاه مرجع كشوري

بوتوليسم :

-مديريت ارسال نمونه به آزمايشگاه مرجع کشوري بيماري (انستيتو پاستور ايران )

ديفتري و سياه سرفه :

-مديريت ارسال نمونه جهت تشخيص وتأييد تشخيص آزمايشگاهي به آزمايشگاههمكار (آزمايشگاه تشخيص بيماري ديفتري و سياه سرفه واقع در انستيتو پاستور ايران)

مننژيت :

-تعيين واعتباربخشي آزمايشگاه يك بيمارستان در سطح دانشگاه علوم پزشكي جهت انجام آزمايش هاي تاييد تشخيص ويا انجام آزمايش هاي تكميلي وتخصصي با همكاري اداره امور آزمايشگاههاي معاونت درمان

-اطمينان از صحت عملكرد كليه آزمايشگاههاي بيمارستان در سطح دانشگاه با همکاری اداره امور ازمایشگاه معاونت درمان طبق شرح وظايف مربوطه

جذام :

-بازبيني گسترش هاي دريافتي از آزمايشگاه سطح ۳ (۱۰ % گسترش هاي منفي و كليه گسترش هاي مثبت )

-تاييد تشخيص گسترش هاي مشكوك

-ارسال به آزمايشگاه همكار( مركز تحقيقات پوست وجذام دانشگاه تهران)در موارد خاص جهت تاييد تشخيص

لپتوسپيروز:

-مديريت ارسال نمونه به آزمايشگاه همكار(انستيتو پاستور آمل)

 

عفونت هاي ويروسي:

ايدز:

-انجام آزمايش اليزا در مورد تمامي نمونه هاي مثبت دريافتي ازمراكز بهداشت شهرستان و مديريت انجام آزمايش هاي تاييدتشخيص وتخصصي در آزمايشگاه همكار (سازمان انتقال خون ايران)

انواع هپاتيت :

-انجام آزمايش اليزا در مورد تمامي نمونه هاي مثبت دريافتي ازمراكز بهداشت شهرستان و مديريت انجام آزمايش هاي تاييدتشخيص وتخصصي در آزمايشگاه همكار (سازمان انتقال خون ايران)

آنفلوانزا:

-مدیریت و انجام ازمایش به روش PCRنمونه هاي ارسالی از دانشگاههای کاشان و چهارمحال بختیاری و مراکز بهداشت شهرستانها

سرخك، سرخجه:

-مديريت ارسال نمونه به آزمايشگاه همكار(آزمايشگاه ويروس شناسي دانشكده بهداشت دانشگاه تهران)

روتاويروس :

-مديريت ارسال نمونه به آزمايشگاه همكار( مركز تحقيقات بيمارستان كودكان مفيد)

پوليوميليت:

- مديريت ارسال نمونه به آزمايشگاه همكار( آزمايشگاه ويروس شناسي دانشكده بهداشت دانشگاه تهران)

بيماري تب كريمه كنگو(CCHF):

-مديريت ارسال نمونه به آزمايشگاه مرجع کشوري بيماري(انستيتو پاستورايران)

 

عفونت هاي انگلي :

مالاريا :

-بازبيني گسترش هاي دريافتي از آزمايشگاههای سطح ۳ شهرستانها(۳۰ % گسترش هاي منفي و كليه گسترش هاي مثبت )

-تاييد تشخيص گسترش هاي مشكوك

-در صورت وجود مشكل در زمينه تاييد تشخيص، ارسال نمونه به آزمايشگاه همكار (دانشكده بهداشت دانشگاه تهران)

ليشمانيوزجلدي واحشايي:

-توانمندي انجام آزمايش ديد مستقيم وكشت نمونه در مورد ليشمانيوز جلدي واجراي روش هاي مستقيم ، كشت و سرولوژي جهت بيماري ليشمانيوز احشايي در صورت لزوم.

- بازبيني گسترش هاي دريافتي از تمامي سطوح آزمايشگاههاي بهداشتي (۳۰ % گسترش هاي منفي و كليه گسترش هاي مثبت )

-ارسال موارد مشكوك (در صورت عدم توانايي تشخيص نهايي ) به آزمايشگاه همكار (دانشكده بهداشت دانشگاه تهران)

فاسيوليازيس:

-انجام روش هاي تشخيص و تاييد تشخيص بيماري به خصوص درمناطق شايع بيماري

-ارسال موارد مشكوك (در صورت عدم توانايي تشخيص نهايي ) به آزمايشگاه همكار (در حال اعتباربخشي)

  ۲- ارائه خدمات از طريق ايجاد توانمندي، انجام و مديريت آزمايشهاي مرتبط با اين بيماری ها

 توانمندي انجام و مديريت آزمايش هاي غربالگري و اطمينان از صحت ودقت آزمايش هاي تشخيصي هيپوتيروئيدی نوزادان(CH )، تالاسمي، ديابت و ساير طرح هاي كشوري شامل فنيل کتون اورياPKU)  ) وتعيين نقص عملكرد آنزيم G6PDونيز طرح هاي در دست برنامه ريزي در آينده شامل گالاکتوزومي، آنمي سيکل سل، سندرم داون، هموفيلي وغيره طبق پروتكل تعيين شده توسط مركز مديريت بيماري ها.

برنامه پيشگيري از بيماري تالاسمي

-انجام آزمايش هاي اوليه وتاييدي شامل انجام آزمايش (‍CBC) ، اندازه گيري هموگلوبين A۲وانجام الكتروفورز بر روي نمونه هاي در يافتي از ۱۰% زوجين مبتلا به تالاسمي مينور براساس پروتكل كشوري .

-اطمينان از كيفيت عملكرد آزمايشگاههاي مجري برنامه تشخيص بيماري تالاسمي.

- مديريت ارسال نمونه هاي مربوط به موارد خاص بيماري جهت تشخيص نهايي از این آزمايشگاه به آزمايشگاه همكار واقع در انستيتو پاستور ايران(درحال اعتباربخشي)                                                                   

برنامه غربالگری در زمينه بيماري هاي تحت مراقبت غير واگير

برنامه غربالگري هيپوتيروئيدي نوزادان :

-ارتقائ كيفيت عملكرد آزمايشگاه در برنامه تشخيص بيماري هيپوتيروئيدي نوزادان و طراحي واجراي پروژه درقالب برنامه عملياتي جهت ارتقاء كيفيت عملكرد برنامه .

-تعيين واعتبار بخشي مراكز انجام دهنده آزمايش هاي تاييدي (آزمايشگاههاي بيمارستان وآزمايشگاههاي خصوصي) در سطح دانشگاه ونظارت مداوم بر نحوه عملكرد آنها با همكاري امور آزمايشگاههاي بهداشتيو اداره امور آزمايشگاههاي درمان

-مديريت ارسال ۳% نمونه هاي بين ۱۰-۴ ميلي اينترنشنال يونيت در ليتر، ۲% نمونه هاي بالاي ۱۰ ميلي اينترنشنال يونيت در ليتر ونيز حداقل ۵/۰% نمونه هاي پايين تراز ۴ ميلي اينترنشنال يونيت در ليتر، به آزمايشگاه مرجع كشوري واقع در دانشگاه علوم پزشكي شيراز (در حال اقدام جهت اعتباربخشي)

برنامه غربالگري بيماري فنيل كتون اوري :

-اطمينان از صحت عملكرد آزمايشگاه مجري برنامه تشخيص بيماري فنيل كتون اوري (آزمايشگاه بخش خصوصی)

-تعيين واعتباربخشي آزمايشگاه بخش خصوصي در سطح دانشگاه ونظارت بر عملكرد آن به طور مستمرجهت انجام آزمايشات تاييدي فنيل كتون اوري با اندازه گيري اسيد آمينه فنيل آلانين ( بادستگاه HPLC) با همكاري اداره امور آزمايشگاههاي درمان.

-مديريت ارسال نمونه هاي مربوط به موارد خاص جهت تشخيص نهايي به آزمايشگاه همكار واقع در مركز طبي كودكان (در حال اقدام جهت اعتباربخشي)

-مديريت ارسال نمونه در موارد مشكوك به ابتلا به فنيل كتون اورياي بدخيم به آزمايشگاه مرجع كشوري جهت اندازه گيري بيوبترين ونئوپترين (در حال اقدام جهت اعتباربخشي)

برنامه غربالگري بيمارينقص عملكرد آنزيمG۶PD  در نوزادان:

-اطمينان از صحت عملكرد آزمايشگاه مجري برنامه تشخيص نقص عملكرد آنزيمG۶PD  در نوزادان به محض انجام در استان .

برنامه غربالگري بيماريديابت

-اطمينان از صحت عملكرد آزمايشگاه مجري طرح هاي كشوري ديابت (آزمايشگاه مركز بهداشت شهرستان)با همكاري این آزمايشگاه جهت مراقبت بيماري.

-دريافت ۵% از نمونه هاي سرم افراد مبتلا به ديابت از آزمايشگاه مراكز بهداشت شهرستان، جهت تاييد تشخيص با انجام آزمايش هاي اوليه وتكميلي در این آزمايشگاه .

-برنامه نظام مراقبت عوامل خطر بيماري هاي غيرواگير

-اطمينان از صحت عملكرد آزمايشگاه مجري طرح فوق (آزمايشگاه مراكز بهداشت شهرستان)با همكاري این آزمايشگاه.

-دريافت ۵% از كليه نمونه هاي سرم از آزمايشگاه مراكز بهداشت شهرستان، جهت تاييد تشخيص با انجام آزمايش هاي اوليه وتكميلي در این آزمايشگاه .